Jak liczy się wymiar czasu pracy
Wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym wynika z art. 130 Kodeksu pracy. Wzór jest prosty: 8 godzin pomnożone przez liczbę dni przypadających od poniedziałku do piątku, bez dni świątecznych, a następnie pomniejszone o 8 godzin za każde święto przypadające w sobotę. Święto w sobotę obniża wymiar, bo pracodawca musi udzielić w zamian innego dnia wolnego.
Przeciętna norma to 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w tygodniu w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 129). Wymiar mówi, ile godzin pracownik ma przepracować w danym okresie, a nadgodziny liczy się od przekroczenia obowiązujących norm lub przedłużonego wymiaru dobowego, o czym piszemy w tekście nadgodziny w Kodeksie pracy.
Święta w 2027 roku
W 2027 roku dniami ustawowo wolnymi od pracy są: 1 stycznia (piątek), 6 stycznia (środa), Wielkanoc 28 marca (niedziela), Poniedziałek Wielkanocny 29 marca, 1 maja (sobota), 3 maja (poniedziałek), Zielone Świątki 16 maja (niedziela), Boże Ciało 27 maja (czwartek), 15 sierpnia (niedziela), 1 listopada (poniedziałek), 11 listopada (czwartek), 25 grudnia (sobota) i 26 grudnia (niedziela). Od 2025 roku dniem wolnym jest także 24 grudnia, który w 2027 roku przypada w piątek.
Dwa święta wypadają w soboty: 1 maja i 25 grudnia. Każde z nich obniża wymiar o 8 godzin, a pracodawca wyznacza pracownikom w zamian inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym. Święta w niedziele, czyli Wielkanoc, Zielone Świątki, 15 sierpnia i 26 grudnia, wymiaru nie zmieniają.
Tabela wymiaru czasu pracy w 2027 roku
Poniższe wartości policzyliśmy dla pełnego etatu, z kalendarzem świąt z poprzedniej sekcji. Kolumna dni roboczych pokazuje dni od poniedziałku do piątku bez świąt. Wymiar w godzinach to te dni pomnożone przez 8, pomniejszone o 8 godzin w miesiącach, w których święto przypada w sobotę.
| Miesiąc | Dni robocze | Wymiar w godzinach |
|---|---|---|
| Styczeń | 19 | 152 |
| Luty | 20 | 160 |
| Marzec | 22 | 176 |
| Kwiecień | 22 | 176 |
| Maj | 19 | 144 |
| Czerwiec | 22 | 176 |
| Lipiec | 22 | 176 |
| Sierpień | 22 | 176 |
| Wrzesień | 22 | 176 |
| Październik | 21 | 168 |
| Listopad | 20 | 160 |
| Grudzień | 22 | 168 |
| Suma roku | 253 | 2008 |
W maju mamy 19 dni roboczych, ale wymiar to 144 godziny, a nie 152, bo 1 maja wypada w sobotę. W grudniu jest 22 dni robocze, a wymiar to 168 godzin, bo sobotnie 25 grudnia także obniża go o 8 godzin. Dlatego suma roku to 2008 godzin, a nie 2024, jak wyszłoby z samego mnożenia dni przez 8.
Przy układaniu grafiku na kwartał albo rok patrz na kolumnę godzin, nie na liczbę dni. Dwa miesiące o tej samej liczbie dni roboczych mogą mieć inny wymiar, a przesunięcie jednej zmiany o dzień nie zmienia sumy, o ile święta zostały uwzględnione.
Jak liczyć wymiar dla niepełnego etatu
Wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze ustala się proporcjonalnie do jego etatu. Bierzesz wymiar pełnego etatu dla danego miesiąca i mnożysz przez ułamek etatu. Dla pracownika na pół etatu w styczniu 2027 będzie to 152 godziny razy 0,5, czyli 76 godzin. Dla trzech czwartych etatu w maju: 144 razy 0,75 daje 108 godzin.
W grafiku najczęściej pojawia się jeden błąd: ułamek etatu stosuje się do liczby dni zamiast do godzin. Pracownik na pół etatu nie pracuje co drugi dzień roboczy z góry ustaloną liczbę dni, tylko ma do przepracowania połowę wymiaru, rozłożoną tak, jak przewiduje umowa i rozkład czasu pracy. Można to zrobić po 4 godziny dziennie albo po 8 godzin co drugi dzień, jeśli umowa na to pozwala.
Przy ułamkach zaokrąglaj godziny zgodnie z przyjętą zasadą w firmie i zapisz ją w dokumentach kadrowych. Jeżeli wynik nie jest liczbą całkowitą, różnica nie powinna narastać z miesiąca na miesiąc.
Wymiar a grafik i okres rozliczeniowy
W systemie podstawowym okres rozliczeniowy nie przekracza zasadniczo 4 miesięcy, a w systemie równoważnym może być dłuższy. Wymiar sumuje się za cały okres, więc na koniec okresu liczba przepracowanych godzin ma się zgadzać z sumą miesięcy. Jeżeli w jednym miesiącu pracownik ma więcej godzin, w innym musi mieć mniej albo dostaje dni wolne.
Szczegóły tego, jak działa rozkładanie godzin przy dłuższych dobach, znajdziesz we wpisie równoważny czas pracy. O tym, gdzie w całym układzie leży rozkład zmian i kto go ustala, piszemy w tekście rozkład czasu pracy. Natomiast o minimalnych przerwach między zmianami przeczytasz we wpisie odpoczynek dobowy i tygodniowy.
Dobry program do grafiku pracy zna kalendarz świąt i podaje wymiar na każdy miesiąc, więc ułożony grafik od razu porównuje się z wartością z tabeli. Harmonogram pracy na 2027 rok warto sprawdzić pod kątem sobotnich świąt jako pierwszy punkt, bo to one najczęściej wymykają się ręcznemu liczeniu.
Wymiar a ewidencja czasu pracy
Wymiar jest planem, a ewidencja czasu pracy pokazuje, co faktycznie wydarzyło się w miesiącu. Obowiązek jej prowadzenia wynika z art. 149 Kodeksu pracy. Po zamknięciu miesiąca porównujesz godziny przepracowane z wymiarem: nadwyżka ponad obowiązujące normy to potencjalne nadgodziny, a niedobór to godziny do odpracowania albo dni wolne, zależnie od systemu.
Miesięczną sumę w tabeli traktuj jako punkt odniesienia do własnych obliczeń. Jeśli w Twojej firmie obowiązują inne zasady, na przykład inny okres rozliczeniowy lub dodatkowe dni wolne wynikające z regulaminu, wymiar zapisany w dokumentach ma pierwszeństwo przed tabelą z bloga. AlePraca nie jest doradztwem prawnym, a decyzja i podpis grafiku należą do pracodawcy.